Groep 1 · Herdershonden
Border Collie
De Border Collie is een gedreven Schotse schapendrijver die leeft om te werken en te leren, en staat bekend als bijzonder leergierig. Zonder dagelijkse uitdaging zoekt hij zelf werk, dus hij past alleen bij een actieve, betrokken baas.
Gezondheid
Deze prestatieonderzoeken komen uit het goedgekeurde fokprogramma voor het ras Bordercollie van Dierenwelzijn Vlaanderen. Ze gelden voor de ouderdieren.
In het kort
Voor beide ouderdieren moeten 7 verplichte prestatieonderzoeken uitgevoerd worden:
- 5 DNA testen
- 1 röntgenonderzoek (RX)
- 1 oogonderzoek
Daarnaast vermeldt het fokprogramma 9 aanbevolen prestatieonderzoeken.
Een staalafname voor DNA testen kan uitgevoerd worden zowel met een mondswab, als door bloedafname. Om de prestatieonderzoeken uit te voeren, doet de fokker een beroep op een dierenarts of een laboratorium. Bij elk prestatieonderzoek hieronder zie je vanaf welke leeftijd en hoe vaak het moet gebeuren. Vraag de resultaten van beide ouderdieren aan de fokker.
Verplichte prestatieonderzoeken (7)
-
Collie eye anomalie (CEA)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- NHEJ1: c.588+462_588+8260del
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Dental Hypomineralisation of Rain Syndrome (DH of RS)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- FAM20C: c.899C>T
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Heupdysplasie (HD)
Röntgenfoto Eenmalig minimum 1 jaar (laxiteitsopnames: min. 6 maand)
Officiële omschrijving
- Methode
- RX: VD en laxiteitsopname (Vezzoni of PennHIP)
-
Imerslund-Gräsbeck Syndrome (IGS)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- CUBN: c.8392del
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Merle Kleurentest (PMEL)
DNA test Eenmalig voor dekking
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- PMEL: SINE insertion (200-280 bp)
-
Trapped Neutrophil Syndrom (TNS)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- VPS13B: c.2893_2896del
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Oogaandoeningen
Oogonderzoek 2 jaar geldig minimum 1 jaar
Officiële omschrijving
- Methode
- Algemeen oogonderzoek
Aanbevolen prestatieonderzoeken (9)
-
Elleboogdysplasie (ED)
Röntgenfoto Eenmalig minimum 1 jaar
Officiële omschrijving
- Methode
- RX (CT mag aanbevolen worden, maar is niet verplicht)
-
Exercise-induced collapse (EIC)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- DNM1: c.767G>T
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Myotonia congenita (MC)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- CLCN1: c.2647_2648insA
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Multidruggevoeligheid (MDR1)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- ABCB1: c.228_231del
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Neuronal Ceroid Lipofuscinosis (Ncl5)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- CLN5N: c.619C>T
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Progressieve retina atrofie – progressive rod-cone degeneration (Prcd-PRA)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- PRCD: XM_022422503.1:c.5G>A
- Overerving
- autosomaal recessief
-
Schouderdysplasie (SD)
Röntgenfoto Eenmalig minimum 1 jaar
Officiële omschrijving
- Methode
- RX
-
Sensory Neuropathy (SN)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- FAM134B: g.80439639_86910352inv
- Overerving
- autosomaal recessief
-
von-Willebrand ziekte type 1 (VWF1)
DNA test Eenmalig vanaf geboorte
Officiële omschrijving
- Methode
- DNA test
- Genvariant (voor het labo)
- VWF: c.7437G>A
- Overerving
- autosomaal recessief
Het fokprogramma bevat daarnaast het fokadvies per prestatieonderzoek en een globaal fokadvies over inteelt, het aantal dekkingen per reu en het gebruik van diepvriessperma. Die vind je in het officiële document.
Bron: fokprogramma Bordercollie, Dierenwelzijn Vlaanderen, laatst bijgewerkt op 17/07/2026.
Bekijk het officiële fokprogramma (pdf)
Een fokprogramma verkleint de kans op erfelijke aandoeningen, maar biedt geen 100% gezondheidsgarantie.
Dit rasprofiel is geen rasfiche in de zin van het Fokkerijbesluit. De wettelijke regels voor het fokken van dit ras staan in het officiële fokprogramma.
Aandachtspunten bij de aanschaf
Volgens het goedgekeurde fokprogramma van Dierenwelzijn Vlaanderen moeten voor beide ouderdieren deze prestatieonderzoeken uitgevoerd worden: Collie eye anomalie (CEA), Dental Hypomineralisation of Rain Syndrome (DH of RS), Heupdysplasie (HD), Imerslund-Gräsbeck Syndrome (IGS), Merle Kleurentest (PMEL), Trapped Neutrophil Syndrom (TNS) en Oogaandoeningen. Daarnaast vermeldt het fokprogramma deze aanbevolen prestatieonderzoeken: Elleboogdysplasie (ED), Exercise-induced collapse (EIC), Myotonia congenita (MC), Multidruggevoeligheid (MDR1), Neuronal Ceroid Lipofuscinosis (Ncl5), Progressieve retina atrofie – progressive rod-cone degeneration (Prcd-PRA), Schouderdysplasie (SD), Sensory Neuropathy (SN) en von-Willebrand ziekte type 1 (VWF1). Volgens het fokadvies krijgt een combinatie van twee merle-ouderdieren een fokverbod: minstens één ouderdier moet vrij zijn van het merle-allel. Een pup met een Vlaamse stamboom komt van ouderdieren die volgens dit fokprogramma gefokt zijn. Vraag de resultaten van beide ouderdieren en leg ze naast het overzicht hierboven. Een Border Collie heeft elke dag lange wandelingen nodig, aangevuld met training, hondensport of hoedwerk. Zijn vacht, kort of halflang, vraagt wekelijks borstelen en meer tijdens de rui.
Vragen aan de fokker
- Hebben beide ouderdieren alle verplichte prestatieonderzoeken uit het fokprogramma ondergaan, en mag ik de resultaten zien?
- Wat zijn de resultaten van beide ouderdieren voor Heupdysplasie (HD) en Elleboogdysplasie (ED)?
- Is het algemeen oogonderzoek van beide ouderdieren nog geldig? Volgens het fokprogramma: 2 jaar geldig.
- Wat is het PMEL-resultaat (merle) van beide ouderdieren?
- Krijgt de pup een Vlaamse stamboom van een erkende stamboekvereniging?
- Hoe worden de pups gesocialiseerd voor ze naar hun nieuwe thuis gaan?
Rasspecifieke uitdagingen
Een Border Collie die zich verveelt, gaat zelf aan het werk: auto's, fietsers of kinderen opjagen, of schaduwen en lichtjes najagen. Hij reageert sterk op geluiden en drukte en heeft baat bij een voorspelbare dagindeling en veel socialisatie als pup. Bij dit ras is de kleur ook een zaak van het fokprogramma: let op de merle-regel hierboven.
Meer achtergrond
Algemene dossiers die helpen om deze rasinformatie te begrijpen en goed te kiezen.
Gerelateerde dossiers
Nog geen gerelateerde dossiers voor dit ras.
